با ما همراه باشید

دیدگاه

جنگل‌های هیرکانی به عنوان میراث طبیعی جهانی در یونسکو ثبت شد.

منتشر شده

در

جنگلهای هیرکانی از غنی ترین اکوسیستم های جهان محسوب می شوند . به طوری که بیش از ۲۹۶ گونه پرنده و در حدود ۱۰۰ گونه پستاندار و ۱۵۰ گونه درختی و بوته ای بومی (اندمیک) در این جنگل ها زندگی می کنند.ازگونه های پرندگان جنگلهای هیرکانی می توان به گنجشک سانان، سار، دارکوب، اردک نوک پهن، قرقاول خزری، کبک، بلدرچین، کبوتر جنگلی، شاهین، قوش، دال، قرقی، اردک خاکستری، عقاب و جغد اشاره کرد و از گونه های پستانداران ساکن در این زیست بوم می توان مرال، شوکا، گرگ، گراز، خرس قهوه ای، روباه سر دو سیاه، شغال، سمور، تشی، خارپشت، موش جنگلی، خرگوش، گربه وحشی، گورکن و اسبچه خزر را نام برد.
بخش وسیعی از این جنگل ها شامل جنگل‌های راش می‌شودکه مشهورترین وگسترده‌ترین گونه درختی جنگل‌های کوهستانی شمال به شمار می‌رود. از مشهورترین درختان این جنگل می‌توان راش، بلوط، توسکا، ممرز، افرا، انجیلی، نارون، زبان گنجشک، گیلاس وحشی، بارانک، سرخدار، نمدار، شمشاد، لرگ، لیلکی، خرمندی، آزاد، انجیر و… را نام برد. از درختچه‌های این جنگل‌ها نیز می‌توان به ازگیل، زالزالک، زغال اخته، الوچه وحشی، انار، جل، خاس، کوله خاس، سیب وحشی و… اشاره کرد.
تنوع اقلیمی، گونه ای و اکوسیستمی موجب شده این جنگل ها در نوع خود بی نظیر و منحصر بفرد باشند و حفاظت از آنها به عنوان گنجینه ای ملی بر ما واجب است.
قدمت جنگلهای هیرکانی بیش از ۴۰ میلیون سال برآورد شده و بازمانده دوره سوم زمین شناسی هستند؛ از همین جهت به فسیلهای زنده شهرت دارند و یک موزه طبیعی به شمار می روند .این جنگل ها در جنوب دریای خزر از منطقه هیرکان جمهوری آذربایجان شروع می شوند و در ایران از حوالی آستارا تا گرگان ادامه دارند. به دلیل مقاوم نبودن در برابر سرما در اروپا و سیبری قادر به بقا نیستند و در آب و هوای معتدل جنوب دریای خزر دیده می شوند.
در ۲۱ تیر ۱۳۸۵ جمهوری آذربایجان درخواستی را مبنی بر ثبت جهانی جنگل‌های خزری-هیرکانی به یونسکو ارائه کرد. با بررسی کارشناسان این سازمان اعلام شد به دلیل این‌که سهم جمهوری آذربایجان تنها ۲۰ هزار هکتار در مقابل سهم ۲ میلیون هکتاری ایران از این جنگل است، ثبت جهانی این اثر به تنهایی به نام آذربایجان ممکن نیست. پس از آن مقامات فرهنگی ایران پیشنهادی را مبنی بر ثبت مشترک این اثر طبیعی به آذربایجان ارائه دادند. این امر به دلیل اختلافات موجود به بن‌بست خورد. از جمله موارد اختلافی این بود که علی‌رغم قوانین یونسکو مبنی بر ثبت نام کشورهای دارای آثار تاریخی و طبیعی مشترک به ترتیب حروف الفبا در اسناد مکتوب خود، ایران مخالف ثبت نام آذربایجان پیش از نام ایران بود. استدلال ایران این بود که سهم اندک آذربایجان از این جنگل هم‌ارز سهم ایران نیست که بتوان صرفاً بر اساس حروف الفبا چیدمان متن سند را مشخص کرد.
بنا بر اعلام دبیرکل کنونی کمیسیون ملی یونسکو در ایران: در چهل و سومین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان، جنگل‌های هیرکانی که از آستارا در شمال استان گیلان تا گلی داغ در شرق استان گلستان کشیده شده‌است، با نظر موافق اعضای کمیته در تاریخ ۱۴ تیر ۱۳۹۸ در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. به گفته همین منبع این بیست و چهارمین مورد از میراث تاریخی و طبیعی ایران است که در فهرست یونسکو جای می‌گیرد. در واقع حدود 200هزار هکتار از محدوده‌های اصلی اثر که حدود90 درصد آنها شامل بخش‌هایی از پارک ملی گلستان، مناطق حفاظت‌شده جهان‌نما، جنگل ابر، هراز و البرز مرکزی و چهاردانگه و پارک جنگلی خشکه‌داران واقع در استان‌های گیلان، مازندران، سمنان و گلستان و همچنین سه سایت در منطقه سیاه‌رود رودبار و درفک می‌شود، به‌عنوان میراث طبیعی جهانی در یونسکو به ثبت رسید.
اولین هدف معرفی و ثبت میراث‌های طبیعی در دنیا، حفاظت از آن مناطق است، به‌طوری که وقتی سایتی به‌عنوان میراث طبیعی جهانی معرفی می‌ شود تاثیر بسیاری در پذیرش گردشگر و توریسم در منطقه دارد و شاهد افزایش طبیعت‌گرد و توریست خواهد بود، از سوی دیگر این افزایش گردش در معیشت و اقتصاد مردم بومی منطقه بسیار تاثیر‌گذار است .همچنین نگاه جهانی را به خود معطوف می‌کند که پروژه‌های مطالعاتی و اعتبارات خاصی برای آن در نظر می گیرند اما به این معنا نیست که وقتی به ثبت جهانی رسید، مشکل جنگل‌های ایران حل می‌شود.
به گفته یک فعال محیط زیست ثبت جنگل های هیرکانی در فهرست میراث طبیعی جهان بسیاری از فعالان محیط‌زیست را خوشحال کرد زیرا پس از حدود 13 سال تلاش فعالان محیط‌زیست و مسئولان سازمان حفاظت از محیط‌زیست بالاخره کارشناسان اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت جنگل‌های هیرکانی را به‌عنوان دومین میراث طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رساندند. جنگل‌های هیرکانی پس از کویر لوت دومین اثر طبیعی مربوط به ایران هستند که در فهرست میراث طبیعی جهان ثبت شدند.این جنگل‌ها از دهه‌های قبل به دلیل تغییرکاربری، توسعه ناپایدار، دخالت و دست‌اندازی انسان به طبیعت جنگل‌، ساخت‌وسازهای غیرمجاز و ویلاسازی انبوه، آتش‌سوزی و توسعه بی‌رویه کشاورزی، برداشت غیرمجاز و غیرقانونی از منابع طبیعی و جنگل‌ها و ورود آفرود و طبیعت‌گردان با موانع بسیاری برای ثبت مواجه بود.
پنج برابر میزان توانمندی و ظرفیت جنگل از آنها برداشت شده است و اگر بازنگری و تغییری نسبت طرح‌های عمرانی و اقتصادی و محیط‌زیستی در جنگل‌ها صورت نگیرد تا 30 سال آینده نوار شمالی کشور خالی از جنگل خواهد شد و اثری از جنگل‌های هیرکانی باقی نخواهد ماند.
این جنگل‌ها ذخیره‌گاه زیست کره‌زمین هستند که از این پس با ثبت جهانی‌شان در یونسکو بودجه و اعتبار مستقل، تجهیز امکانات و توجه ویژه برای حفاظت از این مناطق به ایران اختصاص می‌یابد، البته برخی فعالان محیط‌زیست معتقدند در صورتی که ایران نتواند براساس استانداردهای جهانی از این مناطق حفاظت کند این میراث طبیعی از لیست جهانی خارج خواهد شد.
ثبت میراث‌های طبیعی جهانی برعکس میراث‌های فرهنگی و تاریخی مراحل دشوار و مشکلات بیشتری دارد و مطالعات و اقدامات فنی و علمی دقیق‌تری را می‌طلبد
هنوز نمی‌دانیم از این خبر خوشحال باشیم یا ناراحت، زیرا معلوم نیست برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌های مسئولان کشور در مورد حفظ و نگهداری جنگل‌ها تغییر خواهد کرد یا خیر. متاسفانه حفاظت از جنگل‌های ایران آنقدر متولی و بانی دارد که خود دستگاه‌ها نیز نمی‌دانند چه کسی متولی اصلی رسیدگی به این موضوع است.
به هر حال معضلاتی که در جنگل های هیرکانی وجود دارند مانند: آفت ها و گونه های غیر بومی و مهاجم ، دفع زباله‌ها و پسماندها ،آلودگی رودخانه ها ، ویلا سازی، گردشگری با آفرود با عنوان طبیعت گردی که بستر جنگل را نابود می کند و سد سازی و …. را نباید نا دیده بگیریم .چون
روند آسیب‌زای این عوامل به سادگی جنگل های هیرکانی را از ثبت جهانی خارج می‌کنند و به راحتی یک سهمیه کشور ما از بین می‌رود.بنابراین ما باید به تعهدات انسانی، ملی و میهنی خود متعهد باشیم.

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه

کوچه خانم دکتر مه لقاح ملاح

منتشر شده

در

توسط

21 تیرماه با حضور شهردار منطقه یک تهران و آقایان حق شناس و میلانی اعضای شورای شهر تهران، مراسم رو نمایی از تابلو کوچه خانم دکتر مه لقاح ملاح برگزار شد و در پایان مراسم رونمایی، حاضرین به دیدارخانم دکتر ملاح رفتند.

ما را در شبکه های مجازی جمعیت زنان و جوانان حافظ محیط زیست و جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست گیلان دنبال کنید؛
کانال واتساپی
کانال تلگرام
صفحه اینستاگرام

ادامه مطلب

دیدگاه

فوت دو خبرنگار بر اثر واژگونی اتوبوس در آذربایجان غربی

منتشر شده

در

توسط

در اثر واژگونی اتوبوس، دو تن از خبرنگاران خبرگزاری های ابسنا و ایرنا، مهشاد یاسینی و ریحانه کریمی، جان باختند.این اتوبوس حامل خبرنگاران محیط زیستی بود که برای بازدید از دریاچه ارومیه اعزام شده‌ بودند.
این ضایعه دردناک را به خانواده و همه دوستدارانشان تسلیت می گوییم.

ادامه مطلب

دیدگاه

حال دماوند خوب نیست

منتشر شده

در

توسط

اسماعیل کهرم

در خبرها آمده بود که بخشی از کوه دماوند وقف شده است. خبری که البته واکنش‌های زیادی را هم در شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرده و حالا همه از آن صحبت می‌کنند. قطعا پای تکذیب‌هایی هم به میان خواهد آمد و ماجرای وقف به همین‌جا ختم نخواهد شد. اما همین خبر بهانه‌ای شد تا درباره وضعیت دماوند و حال و روز آن حتی قبل از خبر وقفی که از صحت و سقمش خبر نداریم، بگوییم. اینکه وضعیت دماوند تا اینجای کار چطور بوده که حالا با یک وقف احتمالی به کجا خواهد رسید. سراشیبی است که انواع گیاهان در آن سبز می‌شوند. به‌ویژه خاستگاه گیاهان دارویی و صنعتی است. کوه سنگی که در ارتفاع چهار هزار متر به بالاست، جزئی از میراث طبیعی کشور است و به ثبت هم رسیده است. من نمی‌دانم این خبری که این روزها درباره وقف‌شدن این قله منحصربه‌فرد و ملی منتشر شده، چقدر درست است و هدف از آن چیست. اما همین خبر هم بهانه‌ای است برای پرداختن به اینکه حال دماوند پیش از این و حتی قبل از انتشار خبر درست یا غلط وقف‌شدن هم چندان مساعد نبود. دست‌درازی‌ها و بی‌مهری‌هایی که به این قله در این سال‌ها شده موجب شده تا بسیاری از دوستداران طبیعت نگرانی دائمی درباره این قله داشته باشند. مثلا در ايستگاه گوسفندسرا مسجدی ساخته شده که مردم برای عبادت به آنجا می‌روند. نتیجه این تغییر کار بشر در طبیعت دماوند ایجاد گونه‌ای فرسایش به اسم فرسایش ناودانی شده که بر اثر عبور و مرور مردم ایجاد می‌شود و خاک را فرسوده و گیاهان را لگدمال می‌کند. چند سال پیش یک کوهنورد انگلیسی میهمان من بود که با هم به دماوند رفتیم. چنان از دیدن این کوه شگفت‌زده شد که در توصیف آن می‌گفت اگر این قله در انگلستان بود، دولت از بخش مهمی از آن درآمدهای کشور را تأمین می‌کرد. چیزی که می‌تواند تا این حد برای کشور ما محل درآمدزایی و محل رفت‌وآمد کوهنوردها و توریست‌ها باشد نه تنها بدون رسیدگی رها شده که حالا خبرهای نگران‌کننده‌ای از وضعیت آینده آن هم به گوش می‌رسد. یعنی نه تنها ما از ظرفیت‌های کوه دماوند برای درآمدزایی و جذب توریست استفاده نمی‌کنیم که با صعودهای گروهی غیراصولی و هجوم‌های سازمان‌یافته توسط برخی نهادها به این کوه آن را برای علاقه‌مندان داخلی هم بلااستفاده می‌کنیم. در برخی مواقع سال صعودهای چندهزارنفری و برنامه‌هاي وسيع گروهي در دماوند برگزار می‌شود که بعد از آن به دلیل فضولات انسانی باقی‌مانده و بوی بدی که در طبیعت ایجاد می‌كنند، نمی‌توان یک ماه تا یک‌ماه‌و‌نیم به حوالی دماوند نزدیک شد. این اتفاقات که پیش از این برای دماوند رخ داده این سؤال را ایجاد می‌کند که اولا کدام قسمت دماوند موقوفه اعلام شده و ثانیا هدف از موقوفه اعلام‌شدنش چیست؟ آیا قرار است از کوه حفاظت کنیم یا مثلا قرار است مثل ارتفاعات تهران در آن دست ببرند و ساخت‌وساز كنند؟ چون این اتفاق در ارتفاعات هزارو 800 متری تهران رخ داده و اعتراضات ما هم به جایی نرسید. ساختن تأسیسات در ارتفاعات بالای هزارو 800 متر از این جهت اشتباه است که به دلیل درتماس‌بودن گیاهان با ابرها پوشش گیاهی منحصربه‌فردی ایجاد می‌شود. جنگل‌هایی که موجب بهبود حیات بشر در شهرها می‌شوند. چراکه برآورد شده هر هکتار از این جنگل‌های بالای هزارو 800 متر هفت‌و‌نیم تن ریزگرد را مهار می‌کند. از این رو چنین تجربه‌هایی در تهران موجب می‌شود ما نگران تکرار چنین وضعیتی برای دماوند باشیم. نگران این باشیم که در آینده شاهد سبزشدن تأسیساتی در این ارتفاعات باشیم و پوشش گیاهی نابود شود. آنچه در مجموع به نظر بنده می‌آید این است که کوه دماوند در حال حاضر نیاز دارد تا از دستبرد بشر خلاص شود تا نسل‌های آینده ایران هم بتوانند از آن بهره ببرند. الان از شش معدن پوکه در دل دماوند روزی 500 کامیون پوکه به شهرها اعزام می‌شود. اگر این مسئله ادامه پیدا کند که به نظرم 70 هزار روز دیگر با این سطح از استخراج چنان بلایی بر سر دماوند می‌آید که همه حسرت آن را خواهیم خورد. به هر حال ما همین الان هم کمر به نابودی دماوند بسته‌ایم و چون قدر آن را نمی‌دانیم و آن را ارج نمی‌نهیم، در حال ازبین‌بردن آن هستیم.

 

منبع:روزنامه شرق

ادامه مطلب

اخبار جمعیت