به مناسبت روز جهانی زمین پاک، در تاریخ 5 اردیبهشت، مصاحبه ای با مدیر عامل محترم سازمان مدیریت پسماندهای شهرداری رشت، جناب آقای مهندس بشر دانش توسط سرکار خانم شمشادی، مدیر عامل جمعیت زنان و جوانان حافظ محیط زیست،در کانال واتساپی صورت گرفت که به شرح زیر است.
_سلام! خیلی ممنون که دعوت ما را پذیرفتید و وقتتان را در اختیار قرار دادید.
+ سلام خدمت شما. برای اینکه وقت دوستان شنونده گرفته نشود، سوالاتتان را بفرمایید. من در خدمتم.
– بسیار عالی. کمبود سطل‌های زباله در سطح شهر باعث رها شدن زباله‌های تر و خشک در اماکن عمومی گردیده، چه اقداماتی در این زمینه انجام شده و یا می‌شود؟
+ فروردین سال 99 تصمیم گرفتیم در سطح شهر مناقصه خرید مخازن 660 لیتری استاندارد گالوانیزه را برگزار کنیم. دو مرحله اول به دلیل تورم (قیمت سطل از 1 میلیون به 3 میلیون افزایش بافت) هیچ سازنده ای شرکت نکرد. رشد حاشیه نشینی در سطح شهر خدمات بیشتری را می طلبد. در مرحله سوم مناقصه، یک پیمان کار برنده شد و قرار شد 1350 سطل به ما بفروشد. بعد ساخت 200 سطل، قرار داد را (به دلیل تورم) فسخ کرد.شهرداری هم ضمانت نامه ایشان را به سمت ضبط برد. اواخر بهمن سال 99 به دستور شهردار محترم، جناب آقای احمدی، که نگاه ویژه ای به پسماند دارند، حدود 400 سطل در سطح شهر خریدیم. اغلب آن ها را بعد از چهارشنبه سوری به معابر اصلی منتقل کردیم. هنوز نیاز داریم.کمبود نقدینگی داریم. اما تعجب آوره که درباره زباله در سطح جامعه ؛ صدا سیما، مدارس، سازمان های فرهنگ نهاد فرهنگ سازی نشده است. در رشت سه بار زباله بیرون میگذاریم در حالی که در شهر های پیشرو این کار یک بار در طول روز صورت میگیرد.
– غم انگیزه !
+ ما شهر شب های روشن را داریم . درمحلات 2 و در سطح معابر اصلی 3 الی 4 بار جمع آوری زباله داریم.علاوه بر شب ها، صبح و عصر هم زباله بیرون می گذارند که باعث افزایش حیوانات رها شده مثل گربه و سگ در سطح رشت شده است. اگر تفکیک زباله درست صورت بگیرد و زباله را بین ساعات 9 الی 12 شب بیرون منزل بگذارد، جمع آوری زباله به 1 بار در 24 ساعت کاهش می یابد. خواهش دارم از شهروندان که کمک کنند.همه نگاه را به سمت سیستم نبریم.اگر با این دید نگاه کنیم که در سطح شهر زباله ای نبینیم، 5000 سطل نیاز خواهد بود. اگر ساعت مقرر رعایت شود زحمت پاکبانان، هزینه سنگین ماشین های جمع آوری و هزینه دفع گاه کاهش می یابد و چرخه خدمت رسانی سریع‌تر انجام میشود.
_ خیلی ممنون از توضیحات کاملتان. تاسف آوراست که چرا در بخش فرهنگ سازی با وجود عدم کمکاری، نتایجی خوبی ندیدیم! میزان جمع آوری وبازیافت زباله های خشک درگیلان چقدر است؟
+ روزانه 2000 تن زباله در استان جمع آوری میکنیم. در ایام تعطیلات و مسافرت به 2500 هم می رسد. 600 تن در رشت تولید میشود. 90 تا 100 تن توسط شرکت های تحت قرارداد تفکیک میشه. شهرداری رشت، درسال 99 با هولدینگ فناوا عقد قرارداد سرمایه گذازی کرد.هولدینگ تهعد خدمات متنوعی داده است. در ماه آتی اپلیکیشنی به صورت اسنپ زباله در گوشی های سیستم عامل اندروید ثبت میشود. تبلیغاتش را در فضای مجازی و محیطی خواهیم داشت. شهروندان از این طریق، زباله خود را می فروشند یا معادل آن، کالایی دریافت میکنند. میانگین تفکیک زباله خشک %10 تا 12% است و درصد ایده ال 20 تا 25 است.انشالله 1400 آغاز این راه باشد. تا پایان سال کانکس ها هوشمند میشوند. متاسفانه، کرونا شرایط را برای سرمایه گذار مشکل کرده است.قرار بر این بود که از زباله اصناف هم بهره برداری شود. ولی قرنطینه این فرایند را خراب کرد.
_ بسیار سپاسگزارم. چه سازمانی مسئولیت جمع آوری زباله های بین شهری و رها شده را در اطراف جاده ها برعهده دارد؟
+ در شورای پسماند شهرستان رشت، به ریاست فرمانداری، جلسات منظمی داریم. بخش داران و دهیاران محترم و فرمانداران شرکت میکنند. دهیاران گرامی مکلف هستند به سمت دو هدف بروند: 1) به سمت داشتن روستای بدون زباله و 2) تفکیک از مبدا و عقد قرارداد با شرکت های جمع آوری زباله روستایی. متاسفانه کار در محور های مواصلاتی منتهی به شهر رشت ضعیف انجام میشه.جاده فومن وسط رفیوج میانی ، جاده منتهی به رشت از سمت جاده لاهیحان (انتهای بلوار امام رضا) روستای لچگوراب پر زباله است. به درستی قرارداد نمیبندند و ما هم تعهدی نداریم و مسئول شهررشت هستیم. دو کار اشتباه میکنند؛ زباله ها را آتش میزنند که باعث آلودگی و کاهش کیفیت فضای تنفسی شهروندان میشود.مورد دیگر این است که شبانه، زباله ها را به داخل رشت می آورند. با این بخش ها که غیر قانونی این کار را انجام میدهند برخورد کردیم و به فرمانداری گزارش دادیم.امید داریم این دغدغه ، برای حفظ سیمای بصری ورودی های مرکز و کل سطح استان، حل شود.
_چرا نوخاله های ساختمانی جایگاه مشخصی برای دپو شدن ندارند؟ واگر جایگاهی مشخص شده چرا در خیلی از مناطق (کوی یخ) رها می‌شوند؟
+در حال حاظر شیوره نامه اجرایی ساماندهی پسماند های عمرانی و ساختمان شهر رشت را در دست تدوین داریم. مطالعاتش در حال انجام است.هدف این است که جمع آوری زباله های ساختمانی را به بخش خصوصی بسپاریم و از زمان صدور پروانه ساختمانی پیمانکار به سازنده وصل شود و آواربرداری و تخریب هدفمند برداشت شود.این پروسه امکان دارد طول بکشد. طرح باید کامل شود .هرکسی بخواهد برای پروانه با پیمانکار کار کند باید اخذ مجوز کند. درباره کوی یخ و عرفان که فرمودید، زمین های بایر زیاد است. مالکین مجاب هستند وقتی زمینی را که به مالکیت خود در می آورند، آن را دیوار گذاری کنند. در غیر این صورت شهرداری اعمال قانون و دیوار گذاری میکند. آنقدر که زمین بایر زیاد است تمام بودجه عمرانی برای تمام سطح رشت را باید برای دیوار گذاری انتقال دهیم.این که نمیشود . خود مالکینی که زمینشان خلا دارد به ماشین هایی که حامل زباله نوخاله ساختمانی هستند، میگویند بیا شبانه در زمین ما تخلیه کن تا سطح زمین بالا بیاید. این فرایند باعث مخشوش شدن سیمای بصری و انباشت زباله شهروندان بر سر همان نوخاله ها میشود.اگر زمین ها را محصور کنند ماشین ها هم قاعدتا شبانه اقدام به تخلیه زباله و نوخاله ساختمانی نمیکنند. شیوه نامه انشالله از 1401 اجرا میشود .تقریبا می توان مانع تولید نوخاله ساختمانیِ دارندگان پروانه ساختمانی شد. متاسفانه، خیلی ها به صوزت نسق و مخفیانه است.و نیاز به کمک دستگاه نظارتی و قضایی است تا همراه خدمات شهری شهرداری مانعشان شویم.
_ممنونم. برویم سمت سراوان. اکنون وضعیت به سازی لندفیل (مرکز دفن سراوان) چگونه است؟
+ بدسلیقگی در 36 سال گذشته شد و قلب جنگال های هیرکانی را بعنوان محل زباله انتخاب کردن در حالی که در در نقطه جغرافیایی دیگری از استان زمین هایی داشتیم که عمق نفوذ شیرابه آن ها به 0 هم میرسید داشتیم. و این امکان وحود داشت که این اتفاق برای رودخانه نزدیک کچا نیفتد. یک سال است مطالعاتی برای به سازی لندفیل انجام شده . دو پروژه در حال انجام است. یکی نصفیه خانه است . پیمانکار مکلف است تعهدات زیست محیطی را تا یک ماه آینده برابر دستور دستگاه نظارتی بگیره تا بتوانیم با دبی 3 لیتر بر ثانیه و افزایش آن در سال های آتی، مانع نفوذ شیرابه به داخل رودخانه شویم. چند روز گذشته مناقصه به سازی و اصلاح هندسی خود لندفیل را برگزار کردیم انشالله از تابستان به دست پیمانکار بزرگی سپرده خواهد شد.سمت چپ لندفیل پشته سازی انجام داده بودیم که نصفه کاره ماند . فضای سبز و رتیور کاری شده بود.این پروژه در امتداد همان پروژه است.دور لندفیل را به روش پشته سازی محصور میکنیم و بر روی آن فضای سبز کار میکنیم. فکر میکنم این پروژه عمرانی 3 الی 4 ساله طول بکشد.
_خدا را شکر که اتفاقات خوبی در انتظار لندفیل است. به موضوع آموزش برگردیم.چرا شهرداری برای فرهنگ سازی وآموزش تفکیک زباله از مبدا از صدا و سیما کمک نمی‌گیرد؟
+ قیمت تبلیغات در صدا و سیما زیاد است. شاید برای اجاره 1 ساعت برنامه تلویزیونی ، نصف بودجه فرهنگی ما اخذ شود.نمیتوانیم در صدا و سیما هزینه کنیم. اما، در پیج های مجازی توسط خود سازمان کار میکنیم. تبلیغات محیطی هم سال گذشته انجام دادیم.حدود 5، 6 بیلبورد در سطح رشت و 4،5 عدد پل هوایی و استند و ایستگاه اتوبوس را درگیر فرهنگ درست استفاده چرخه بازیافت کردیم. در طول سال بر انواع بروشورها و کتابچه حول بحث پسماند کار میکنیم. متاسفانه، کار میدانی را کرونا از ما صلب کرده است.
– سال 96 بحث تفکیک زباله از مبدا را که با سازمان شما همکاری کردیم و دانشگاه هم بخشی از مسئولیت را به عهده داشت، روی بروشور ها بحث زباله الکترونیکی آمده بود که میتوان آن ها را به کیوسک ها تحویل داد. آیا زباله هاي الكترونيكي در گيلان جمع آوری مي شوند؟
+تا الان به صورت سازمان یافته جمع آوری نمیشد. در حال رایزنی با پیمان کارتفکیک از مبدا هستیم.
_آیا بیمارستان‌های شهر رشت از دستگاه زباله سوز استاندارد برخوردار هستند؟
+ اماکن بیمارستانی رشت، بر اساس مصوبه شورای پسماند، مکلف به عقد قرارداد با شرکت ها بی خطر سازی زباله هستند. 2، 3 شرکت در رشت با بیمارستان ها، کلینیک ها و مطب ها قرارداد دارند.اکثر درمانگاه از این کار، سر باز می زنند و یا با تناژ غیر واقعی قرارداد میبندند. زباله عفونی، سرنگ، سرم، آمپول، لباس یک بار مصرف و کل اقلام استفاده شده سراز سطل زباله های شهر درمی آورد.این کار ناجوانمردانه است. پاکبان ها را درگیر بیماری های زیادی می کند. به فرمانداری نامه زدیم و مراکز بهداشتی مورد نظر را پلمپ کردند.با این حال، هرروز بدتر از دیروز.
_خیلی غم انگیزاست! چرا شركت هاي جمع اوري زباله ،آن ها (زباله هاي تفكيك شده) را در حين جمع آوري ،مخلوط مي كنند؟
+ شرکت فناوا شرایط ایده آلی را در طرح قراردادی تعریف کرده است. در کانکس ها به صورت رایگان آموزش هم خواهند داشت.
-آیا اماري از شركت ها و يا مجموعه هايي كه در كار بازيافت (پلاستيك ،فلز،كاغذ و …) وجود دارد؟
+ شرکتی نداریم، گازاژ های غیر قانونی هستند. دوره گرد ها سطل ها را برمیگردانند. باعث می شود نظافت شهربا تاخیر انجام و زحمت پاکبانان صد چندان شود، موش، گربه و سگ های رها شده به آن ها حمله کنند.حدود 63 کارگاه غیر مجاز جمع آوری زباله خشک در رشت ایجاد شده است و اکثرا گیلانی نیستند و به صورت سازمان یافته عمل می کنند و به چرخه درآمد شهرداری هم آسیب میزنند.شهرداری برنامه ریزی کرده است که اگر این زباله ها توسط خود خانوار تفکیک نشود، به کارخانه کود آلی برود تا تفکیک شود و به چرخه سرمایه ما برگردد. حداقل 600 دوره گرد در سطح شهر رشت از 8 غروب تا 5 صبح فعالند. صبح ها در محل این گاراژها (باقرآباد و دیانتی) بابت فروش ضایعات جمع آوری شده ترافیک می شود. همه شناسایی شدند و ما به محیط زیست نامه زدیم. انشالله پلمپ شوند.
-درسته! برمیگریم به سوال قبلی. قبلا کارگاه هایی بودند و یک سری خانم ها زباله های خشک را تفکیک میکردند، بطری ها را از شیشه و کاغذ جدا میکردند و دستگاه هایی بود که بطری ها را خورد میکرد.هنوز كارگاهی در حوزه بازیافت فعال هست؟
+اطلاع ندارم. صنایع تبدیلی برای خارح استان (قزوین، تهران، اراک، کاشان) با کامیون ارسال میشه.درون استان مجوز ندارند.
– سال 92 یا 93 پیمانکار اصفهانی که تفکیک و جمع آوری را انجام میداد،شنیده بودیم کارگاهی را سمت جاده لاکان دایر کردند.
+صنایع تبدیلی دربرنامه سرمایه گذار داره. انشالله به صورت قانونمند انجام شود.
– با توجه بدان كه دستگاههايي جهت ايمن سازي پسماندهاي بيمارستاني وجود دارد. كه مي توان آن ها را پاك كرده و تبديل به پسماند عادي كرد،آيا ازچنين دستگاههايي در بيمارستان ها و مراكز درماني استفاده مي شود ؟
+ اکثر بیمترستانای ما کارشان را درست انجام میدهند. کلینیک ها و بخش های خصوصی کوچک زباله های خود را در سطح شهر رها میکنند.
– ممنون از توضیحات خوبتان. امیدواریم که سال بعد همین موقع اتفاقات خوبی برای وضعیت زباله های رشت و کل استان بیفتد. سپاسگزارم وقفتان را در اختیار ما قرار دادید. پیشنهادی دارید که بفرمایید؟
+ تشکر میکنم از وقتی که گداشتید. انتظار داریم شهروندان عزیزمان پس از تفکیک خانگی، ساعت مقرر بیرون گذاشتن زباله را رعایت کنند. کار طاقت فرسای پاکبانان را تقلیل دهند. ماسک و لوازم فردی بهداشتی خود را داخل معابر عمومی نگذارند.پاکبانان را در کنار خودمان ببینیم نه خدمتگزارمان. پسماند 24 ساعته فعال است و حداقل کار ممکن این است که کمک حالشان باشیم.
-متشکرم.ما هم برای شما و همه پرسنل مدیریت پسماند شهرداری رشت آرزوی سلامتی و پیروزی داریم. امیدواریم با سازمان شما در راستای حفاظت از محیط زیست فعالیت مشترکی داشته باشیم. شما را به خدا میسپاریم.
+خدا نگهدار شما
ما را در شبکه های مجازی جمعیت زنان و جوانان حافظ محیط زیست و جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست گیلان دنبال کنید؛
کانال واتساپی
صفحه اینستاگرام
کانال تلگرام