با ما همراه باشید

دیدگاه

ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎي ﻫﯿﺮﮐﺎﻧﯽ و داﯾﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﻣﻬﺮﺑﺎن ﺗﺮ از ﻣﺎدر

منتشر شده

در

عبدالحسین طوطیایی- پژوهشگر کشاورزی
شبکه دو سیما در برنامه طبیعت 360، اخیرا مصاحبه‌ای با حضور دو نفر از صاحب‌نظران حوزه جنگل از نهادهای پژوهشی و دستگاه‌هاي اجرائی برگزار كرد که در نوع خود درخور تقدیر بود. مجری محترم به نظر می‌رسید خود از علاقه‌مندان و آگاهان این عرصه بود که بر کیفیت و نتیجه‌گیری سازنده این گفت‌وگو افزود. پس از تخریب حدود 50 درصد از سطوح جنگل‌های بی‌نظیر هیرکانی در شش دهه گذشته، سرانجام طرح تنفس جنگل و در نتیجه توقف فعالیت شرکت‌های بهره‌بردار چوب (هرچند بسیار دیرهنگام) به اجرا درآمد. همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، اجرای این طرح حیاتی با مقاومت واحدهای اقتصادی و بعضا عوامل رانتی که تنفس و رونق خود را در خفگی این جنگل‌ها می‌دیدند، روبه‌رو شد. آنها با ترفندهایی از قبیل هشدار بی‌کارشدن جمعی از نیروی کار آنان، آغاز به فضاسازی كردند اما پس از ناامیدی، این شرکت‌ها که برای حفاظت از عرصه‌های جنگلی اکنون پیمانکار شده‌اند، وجود درختان شکسته در جنگل و ادعای افزایش احتمال آتش‌سوزی را به دستاویزی برای نفیر دیگربار اره موتوری در این جنگل‌ها تبدیل کرده‌اند. در این گفت‌وگو کارشناس حوزه پژوهش با ارائه دلايلی شفاف و درخور تحسین، بی‌اساس‌بودن این ادعاها را تبیین كرد و آن را فقط بهانه‌ای برای بهره‌برداری غیرقانونی از جنگل برشمرد. جنگل‌های هیرکانی با تنوعی از درختان پهن‌برگ و بیش از سه‌هزارو 200 گونه گیاهی در طول ۸۵۰ کیلومتر جنوب ساحل خزر از منطقه هیرکان کشور جمهوری آذربایجان تا شرق استان گلستان کشیده شده است و با حدود 40 میلیون سال قدمت تا ارتفاع دوهزارو 800 متر گسترده دارد. در عصر یخبندان این جنگل‌ها کوچک‌تر شدند، اما دوباره گسترش یافتند. این جنگل‌ها پیش‌تر به عنوان یکی از 200 زیست‌بوم طبیعی در فهرست صندوق جهانی حیات وحش ثبت شده بودند. تاکنون ۵۸ گونه پرنده و ۵۸ گونه پستاندار ازجمله یوزپلنگ معروف ایران در این اکوسیستم شناسایی شده‌اند. ثبت این جنگل‌ها در زمره آثار جهانی یونسکو از سال ۲۰۰۱ مطرح شد و در 2019 به تصویب این سازمان رسید. درحال‌حاضر سطح به‌جامانده از این جنگل‌ها در کشورمان اندکی بیش از دو میلیون ‌هکتار گزارش شده است. اگر سطوح جنگل و مراتع را عمده‌ترین بخش اکوسیستم زنده کشور بدانیم، نقش مدیریتی کارآمد و البته قدرتمند برای منابع طبیعی در جهت حراست از بستر حیات بیش از پیش قابل درک خواهد شد. به نظر می‌رسد در‌حال‌حاضر بخش قابل‌توجهی از نیروی سازمان حفظ محیط زیست به جای حفظ زیستگاه‌ها و بستر حیات آنها به حفظ وحوش جانوری صرف می‌شود.

از این رو نقش کلیدی مدیریت منابع طبیعی که به جای صاحبان حیات بر حفظ بستر حیات متمرکز است، در پایداري محیط زیست آشکار می‌شود. اما آیا این مدیریت در حال حاضر از ابزار، اختیارات و قوانین کامل برای انجام وظیفه حاکمیتی خود برخوردار است؟ متأسفانه این عرصه هم‌اکنون با چالش‌های محدودکننده پرشماری مواجه بوده و در چنین شرایطی، دغدغه‌های ملی مدیریت در کلافی سردرگم چه‌بسا عقیم می‌ماند. در رویارویی و گرفتاری با این چالش‌هاست که نمی‌توان ارزیابی درستی از کارآمدی مدیریت منابع طبیعی داشت. درگیرشدن بیش از حد لازم وزارت متبوع به امر امنیت غذایی و ضرورت مستمر افزایش تولید، جایگاه انکارناپذیر منابع طبیعی در توسعه پایدار را عملا به حاشیه برده و هرازگاهي در تعارض با سیاست تولیدمحوری قرار داده است. برنامه و طرح‌های موسوم به اشتغال‌زایی دستگاه‌های اجرائی چه‌بسا در مواردی با راهبرد پایداری منابع طبیعی مغایرت پیدا می‌کند. در هر دوره‌ای از مجلس نیز چه بسیار شاهد آن بوده‌ایم که بعضی از نمایندگان و… با اعمال نفوذ در تصرفات غیرقانونی یا دورزدن قوانین، از توان مدیریت این حوزه کاسته‌اند. از جمله مصادیق این چالش‌ها، موضوع مورد بحث در همین مصاحبه است. شرکت‌های بهره‌برداری که اکنون قرار است براي حفاظت از جنگل پیمان ببندند، به بهانه خارج‌كردن درختان فرسوده، در جست‌وجوی پنجره‌ای برای برگشت و برداشت سودجویانه از این عرصه‌های حیات هستند. تلاشی که متأسفانه در سایه حمایت عوامل منطقه‌ای و از جمله بعضی نمایندگان به فشاری مضاعف بر مدیریت منابع طبیعی تبدیل می‌شود. آیا زمان آن فرا نرسیده است که با حمایت یکپارچه مردمی از صیانت منابع طبیعی، شرایطی فراهم شود که مثله‌کردن جنگل‌ها به مثابه اندام تنفسی کشور را «اشتغال‌زایی» یا «بهره‌برداری» ننامیم؟

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه

حال دماوند خوب نیست

منتشر شده

در

توسط

اسماعیل کهرم

در خبرها آمده بود که بخشی از کوه دماوند وقف شده است. خبری که البته واکنش‌های زیادی را هم در شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرده و حالا همه از آن صحبت می‌کنند. قطعا پای تکذیب‌هایی هم به میان خواهد آمد و ماجرای وقف به همین‌جا ختم نخواهد شد. اما همین خبر بهانه‌ای شد تا درباره وضعیت دماوند و حال و روز آن حتی قبل از خبر وقفی که از صحت و سقمش خبر نداریم، بگوییم. اینکه وضعیت دماوند تا اینجای کار چطور بوده که حالا با یک وقف احتمالی به کجا خواهد رسید. سراشیبی است که انواع گیاهان در آن سبز می‌شوند. به‌ویژه خاستگاه گیاهان دارویی و صنعتی است. کوه سنگی که در ارتفاع چهار هزار متر به بالاست، جزئی از میراث طبیعی کشور است و به ثبت هم رسیده است. من نمی‌دانم این خبری که این روزها درباره وقف‌شدن این قله منحصربه‌فرد و ملی منتشر شده، چقدر درست است و هدف از آن چیست. اما همین خبر هم بهانه‌ای است برای پرداختن به اینکه حال دماوند پیش از این و حتی قبل از انتشار خبر درست یا غلط وقف‌شدن هم چندان مساعد نبود. دست‌درازی‌ها و بی‌مهری‌هایی که به این قله در این سال‌ها شده موجب شده تا بسیاری از دوستداران طبیعت نگرانی دائمی درباره این قله داشته باشند. مثلا در ايستگاه گوسفندسرا مسجدی ساخته شده که مردم برای عبادت به آنجا می‌روند. نتیجه این تغییر کار بشر در طبیعت دماوند ایجاد گونه‌ای فرسایش به اسم فرسایش ناودانی شده که بر اثر عبور و مرور مردم ایجاد می‌شود و خاک را فرسوده و گیاهان را لگدمال می‌کند. چند سال پیش یک کوهنورد انگلیسی میهمان من بود که با هم به دماوند رفتیم. چنان از دیدن این کوه شگفت‌زده شد که در توصیف آن می‌گفت اگر این قله در انگلستان بود، دولت از بخش مهمی از آن درآمدهای کشور را تأمین می‌کرد. چیزی که می‌تواند تا این حد برای کشور ما محل درآمدزایی و محل رفت‌وآمد کوهنوردها و توریست‌ها باشد نه تنها بدون رسیدگی رها شده که حالا خبرهای نگران‌کننده‌ای از وضعیت آینده آن هم به گوش می‌رسد. یعنی نه تنها ما از ظرفیت‌های کوه دماوند برای درآمدزایی و جذب توریست استفاده نمی‌کنیم که با صعودهای گروهی غیراصولی و هجوم‌های سازمان‌یافته توسط برخی نهادها به این کوه آن را برای علاقه‌مندان داخلی هم بلااستفاده می‌کنیم. در برخی مواقع سال صعودهای چندهزارنفری و برنامه‌هاي وسيع گروهي در دماوند برگزار می‌شود که بعد از آن به دلیل فضولات انسانی باقی‌مانده و بوی بدی که در طبیعت ایجاد می‌كنند، نمی‌توان یک ماه تا یک‌ماه‌و‌نیم به حوالی دماوند نزدیک شد. این اتفاقات که پیش از این برای دماوند رخ داده این سؤال را ایجاد می‌کند که اولا کدام قسمت دماوند موقوفه اعلام شده و ثانیا هدف از موقوفه اعلام‌شدنش چیست؟ آیا قرار است از کوه حفاظت کنیم یا مثلا قرار است مثل ارتفاعات تهران در آن دست ببرند و ساخت‌وساز كنند؟ چون این اتفاق در ارتفاعات هزارو 800 متری تهران رخ داده و اعتراضات ما هم به جایی نرسید. ساختن تأسیسات در ارتفاعات بالای هزارو 800 متر از این جهت اشتباه است که به دلیل درتماس‌بودن گیاهان با ابرها پوشش گیاهی منحصربه‌فردی ایجاد می‌شود. جنگل‌هایی که موجب بهبود حیات بشر در شهرها می‌شوند. چراکه برآورد شده هر هکتار از این جنگل‌های بالای هزارو 800 متر هفت‌و‌نیم تن ریزگرد را مهار می‌کند. از این رو چنین تجربه‌هایی در تهران موجب می‌شود ما نگران تکرار چنین وضعیتی برای دماوند باشیم. نگران این باشیم که در آینده شاهد سبزشدن تأسیساتی در این ارتفاعات باشیم و پوشش گیاهی نابود شود. آنچه در مجموع به نظر بنده می‌آید این است که کوه دماوند در حال حاضر نیاز دارد تا از دستبرد بشر خلاص شود تا نسل‌های آینده ایران هم بتوانند از آن بهره ببرند. الان از شش معدن پوکه در دل دماوند روزی 500 کامیون پوکه به شهرها اعزام می‌شود. اگر این مسئله ادامه پیدا کند که به نظرم 70 هزار روز دیگر با این سطح از استخراج چنان بلایی بر سر دماوند می‌آید که همه حسرت آن را خواهیم خورد. به هر حال ما همین الان هم کمر به نابودی دماوند بسته‌ایم و چون قدر آن را نمی‌دانیم و آن را ارج نمی‌نهیم، در حال ازبین‌بردن آن هستیم.

 

منبع:روزنامه شرق

ادامه مطلب

دیدگاه

روز تغییر رفتار

منتشر شده

در

توسط

آلودگی پلاستیک یک فاجعه جهانی و متاسفانه ساخته شده بشر است. زندگی عاری از پلاستیک، یکی از آروزهای دوستداران محیط‌زیست است و در سال‌های اخیر، افراد زیادی از آن استقبال کرده‌اند.

خرید هوشمندانه می‌تواند در طولانی‌مدت، بسته‌بندی‌های پلاستیکی را کاهش دهد.روزانه کیسه‌های پلاستیکی بسیار نازک، در خرده‌فروشی‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرند اما بعد از خرید و استفاده از محصول خریداری‌شده معمولا آنها رها می‌شوند، اما تاکنون فکر کرده‌اید، سرانجام این کیسه‌های پلاستیکی چه می‌شود؟

لباس‌های با الیاف مصنوعی، منبع اصلی آلودگی پلاستیکی هستند که ذرات ریزی به شکل فیبرهای ریز در هنگام شستشو آزاد می‌کنند. این میکرو پلاستیک‌ها به آبراه‌ها، منابع غذایی و آب آشامیدنی راه پیدا می‌کنند. خرید الیاف طبیعی در هرزمانی برای جلوگیری از انواع آلودگی بسیار مهم است. کودکان خود را به استفاده از گزینه‌های جایگزین پلاستیک ترغیب کنید..

کیسه‌های پلاستیکی برای تولید ارزان هستند، اما حذف آنها از محیط زیست بسیار گران قیمت است.

ایران در میان ۱۰ کشور پر مصرف مواد پلاستیکی و نایلونی قرار دارد.طبق آمار، روزانه بیش از سه هزار تن و سالانه حدود یک میلیون تن در کشور پلاستیک مصرف می‌شود.

بیش از ۹۹ درصد از پلاستیک‌ها از مواد شیمیایی حاصل از نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ تولید می‌شوند که موادی آلوده و غیرقابل بازیافت هستند، اگر این روند ادامه یابد تا سال ۲۰۵۰ صنعت پلاستیک می‌تواند ۲۰ درصد از تمام مصرف نفت جهان را به خود اختصاص دهد.

ته سیگار، به‌عنوان رایج‌ترین نوع ضایعات پلاستیکی است که اخیرا در محیط زیست بسیار یافت می‌شود. بطری‌های نوشیدنی، سر بطری، بسته‌بندی مواد غذایی، کیسه‌های پلاستیکی، نی و موارد دیگری از این نوع هستند.

روز بدون پلاستیک برای افزایش آگاهی درباره خطرات و مضرات مرتبط با زباله های پلاستیکی است که بر زندگی دریایی، حیات حیوانات و طبیعت تاثیر دارد.صخره هایی مملو از زباله های پلاستیکی در اقیانوس ها ایجاد شده است.

بیشتر مواد پلاستیکی به‌طور کامل از بین نمی‌روند، تنها کوچک و کوچک‌تر می‌شوند. بسیاری از این ذرات پلاستیکی ریز را حیوانات یا ماهی‌ها اشتباهی به‌عنوان غذا می‌بلعند و می‌تواند وارد سفره غذایی انسان شود. همچنین در اکثر آب‌های جهان هم این مواد پلاستیکی یافت می‌شود.

بحران بیماری کروناویروس جدید نیز زباله‌های پلاستیکی بیشتری تولید کرده و موجب نگرانی برای دوستداران محیط زیست شده است.

بیایید همه با هم به مدت 31 روز تمرین کنیم تا پلاستیک کمتری استفاده کنیم .شاید 31 روز تمرین و تلاش بتواند یک تغییر رفتار در ما ایجاد کند تا زندگی سالمتری داشته باشیم.

 

ادامه مطلب

دیدگاه

روز جهانی محیط زیست

منتشر شده

در

توسط

مهم‌ترین نکته در مورد محیط زیست این است که تمام اجزای آن به هم متصل هستند.اگر یکی از بخش‌های محیط زیست از بین برود، فعالیت سایر بخش‌ها هم متوقف خواهد شد. به عنوان مثال اگر درختان و گیاهان در محیط زیست نباشند، دیگر اکسیژنی تولید نمی‌شود و حیات زمین به راحتی پایان می‌یابد. هیچ بخشی از محیط زیست قابل حذف شدن نیست و تمام موجودات و ذرات در طبیعت برای هدفی خاص آفریده شده‌اند. محیط زیست از زمان پیدایش زمین وجود داشته و سال‌ها از نسلی به نسل دیگر منتقل شده‌است. ما هم وظیفه داریم تا از محیط زیست جهانی به خوبی مراقبت کنیم و آن را برای سال‌ها و نسل‌های آینده به ارث بگذاریم.
روز 5 ژوئن 1972 سازمان ملل برای اولین بار کنفرانسی را با موضوع انسان و محیط زیست در شهر استکهلم سوئد برگزار کرد. همزمان با این کنفرانس، مجمع عمومی سازمان ملل هم قطعنامه‌ای را تصویب کرد که منجر به تشکیل برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) شد.در این نشست که به کنوانسیون استکهلم معروف است، حق برخورداری از محیط زیست هم‌رده با حقوق بشر قرار گرفت. همچنین حق بهره‌مندی از محیط زیست سالم، به‌عنوان یکی از حقوق اصلی تمام مردم جهان شاخته شد.
مراسم روز محیط زیست سال 2019 به میزبانی چین و با موضوع آلودگی هوا برگزار شد. روز جهانی محیط زیست 2020 به میزبانی کشور کلمبیا و با مشارکت آلمان برگزار می‌شود. شعار امسال “تنوع زیستی؛ فراخوان اقدام به مقابله با انقراض فزاینده گونه‌ها و تخریب طبیعت” است. یک میلیون گونه گیاهی و جانوری به دلیل فعالیت‌های انسانی در معرض خطر انقراض قرار دارند. انقراض هر گونه می‌تواند صدمه‌ای جدی و جبران ناپذیر به محیط زیست وارد کند. در مراسم روز محیط زیست امسال قرار است در خصوص چگونگی تحول سیستم‌های اقتصادی و تاثیری که بر محیط زیست دارند بحث شود. کلمبیا یکی از بهترین تنوع گونه‌ای را در بین کشورهای جهان دارد. این کشور 3500 نوع ارکیده و 19 درصد از گونه‌های پرنده را در خود جای داده‌است. به همین دلیل دولت کلمبیا حفاظت از تنوع زیستی را اولویت ملی خود اعلام کرده‌است.
روز جهانی محیط زیست و ویروس کرونا:
روز جهانی محیط زیست 2020 با توجه به شیوع ویروس کرونا متفاوت‌تر از سال‌های گذشته خواهد بود. همه‌گیری کووید-19 به همه ما یادآوری می‌کند که سلامت انسان به سلامتی سیاره گره خورده‌است. همه ما می‌دانیم که ویروس کرونا منشا حیوانی دارد، پس لازم است هرچه سریع‌تر رفتارمان را در خصوص زیست بوم‌های وحشی تغییر دهیم تا در آینده دوباره شاهد شیوع چنین بیماری‌هایی در دنیا نباشیم.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد هشدار داد که همه‌گیری ویروس کرونا نبایست به عنوان یک «پوشش نقره‌ای» برای تغییرات و آب و هوایی تلقی شود؛ به عبارت دیگر سازمان ملل تاکید دارد که نباید آنطور که تصور می‌شود نسبت به تاثیر مثبت محدودیت‌های ناشی از همه‌گیری ویروس بر جو زمین خوشبین‌ بود.
اینگر اندرسن، مدیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد روز جمعه در گفتگو با یورونیوز تصریح کرد که برای مبارزه با وضعیت اضطراری موجود ناشی از تغییرات شدید آب و هوایی باید اقدامات بیشتری انجام داد و قرنطینه قطعا راه حل این کار نیست.
به گفته این مسئول سازمان ملل متحد نبایست برای محصور کردن انسان‌ها،‌ بستن مدارس و فروپاشی اقتصاد‌ها جشن گرفت.
خانم اندرسن می‌گوید: “اگر هدف رسیدن به توسعه پایدار است این روش به واقع راه حل مناسبی نیست.”
وی در بخشی دیگر از گفتگوی خود با یورونیوز تاکید می‌کند: “راه حل به وضوح روشن است باید به سمت سبز شدن تغییر کنیم و سیاست‌های زیست محیطی پاک‌ و سبز‌تر از جمله استفاده از انرژی سبز را در دستور کار قرار دهیم.”
مدیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل در ادامه تصریح می‌کند: «با برنامه‌های تشویقی و بسته‌های محرکی که دولت‌ها در حال حاضر ارائه می‌کنند، فرصتی شگفت انگیز پیش رو است تا به جایی که قبلا بودیم باز نگردیم. باید از کمک‌ها و صندوق‌های مالی حمایتی در جهت تشویق مشاغل و فرصت‌های شغلی سبز، بازسازی و مقاوم‌سازی ساختمان‌ها،‌ گسترش پیست‌های دوچرخه در شهرها،‌ روی آوردن به انر‌ژی‌های تجدید پذیر و همانطور که پاکستان انجام داده، کاشت گسترده درخت استفاده کنیم.
روز جهانی محیط زیست زمانی برای تفکر در مورد شرایط زیست محیطی زمین و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت آن است.
گاهی وقت ها با انجام ندادن یکسری فعالیت ها می توانیم به محیط زیست کمک کنیم.به خاطر اینکه مدت زمان زیادی است که به دنبال راهکارهایی هستیم تا انجام دهیم وحال محیط زیست را خوش کنیم.ولی باز دریاها را بیشتر آلوده کرده ایم.هوا هم بیشتر آلوده شده است.در واقع زمین و زمان آلوده تر شده است.به دنبال آن حال خودمان را خراب کردیم و در پی این هستیم که هر چه زودتر زمین را از ساکنانش خالی کنیم تا زمین اجازه نفس کشیدن دوباره پیدا کند.
حال زمین و زمان و خود ما خیلی وخیم است!اگر به سوی سبز بودن و زندگی سبز پیش نرویم ، به زودی زمین خالی از انسان ها می شود!!!

ادامه مطلب

اخبار جمعیت

تمامی حقوق مادی و معنوی سایت نزد پیک زمین محفوظ است | شخصی سازی شده توسط گروه پیام ایران