با ما همراه باشید

دیدگاه

تنوع زیستی

منتشر شده

در

تنوع­زیستی و عوامل تهدید کننده­ی آن از جمله مسائلی هستند که این روزها جدای مباحث علمی این حوزه، در حد عام کلمه بسیار گفته و شنیده می­شود. از یک منظر می­توان این چنین برداشت نمود که شدت تهدید تنوع­زیستی آنچنان رو به افزایش است که تکرار آن بر اهمیت این مفهوم تاکید دارد. چرا که شاهد از بین رفتن بسیاری از سطوح حیاتی بوده که حتی ازبین رفتن یکی از آن ها می­تواند کل سیستم زنده را تهدید نماید. از سوی دیگر باید نگران عادی سازی واژگانی بود که می­توانند به بدترین شکل ممکن زنجیره­های حیاتی را تهدید نمایند. کلماتی نظیر آلودگی، تغییر کاربری اراضی، فرسایش، خطر انقراض و بسیاری از این دست عبارات که همچون تهدید تنوع زیستی ذاتا واژگان ملتهبی بوده و در شرایط فعلی با تکرار مداوم تبدیل به واژگانی پر تکرار با شدت اثر کمتر شده­اند.

برای درک بهتر موضوع تعریفی از تنوع زیستی خواهیم داشت:تنوع زیستی در واقع مجموعه تفاوت­هایی است که در سطوح مختلف حیات دیده می­شود. این سطوح شامل ژن، گونه و اکوسیستم­ها می­باشد.

تنوع ژنی در واقع اشاره به تفاوت­های ساختاری در درون جمعیت یک گونه دارد. تفاوت­هایی که می­تواند یک جمعیت را نسبت به آسیب­های همه­گیر نظیر بیماری­ها مقاوم سازد. همه­ی موجودات زنده در داخل جمعیت خود عیناً یکسان و مشابه نبوده و در واقع این تفاوت همان تنوع ژنتیکی می­باشد.

سطح بعدی تنوع گونه­ای نام دارد: این تنوع اشاره به تعداد گونه­های جانوران و گیاهان در سطح محلی، منطقه­ای و جهانی دارد.

سطح سوم یعنی تنوع اکوسیستمی به تنوع زیستگاه­ها و سطوح زیستی متفاوتی که در مجموع زیست بوم­های کره­ی زمین را می­سازد، اشاره دارد.

در این بین اصلی­ترین سطح که بیشترین فرایندهای بررسی تنوع زیستی در آن اتفاق می­افتد تنوع گونه­ای می­باشد. چرا که نشان­دهنده­ی تعداد گونه­های موجود در یک عرصه بوده، به لحاظ کمی توزیع جمعیت گونه­ها در محیط مد نظر و به لحاظ کیفی گوناگونی و انواع گونه­های آن منطقه رادر نظر می­گیرد.

حفظ پایداری و ثبات یک منطقه همچنین تنوع زیستی قابل توجه آن منطقه، دارای اثر دو­سویه و مکمل هم می­باشند. افزایش تنوع در یک محیط نشات گرفته از ثبات نسبی و تعادل محیطی بوده و اگر محیط بی­ثبات و دارای بی­تعادلی محسوسی گردد حتی در مطلوب­ترین سطح تنوع که عمدتاً در چنین محیط ناپایداری بعید به نظر می­رسد، نمی­تواند پویایی جمعیت را تضمین نماید. چرا که ناپایداری محیط بر حیات برخی گونه­ها تاثیر گذاشته به مرور زمان زنجیره­های حیاتی قطع شده و در نتیجه تنوع زیستی محدوده به طرز محسوسی تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.

به بیان ساده­تر محیط ناپایدار عامل کاهش تنوع زیستی و همچنین کاهش تنوع زیستی تاثیر بر مطلوبیت محیط خواهد داشت..

به طور کلی عوامل تاثیرگذار بر تنوع زیستی بدین شرح می­باشند:

تنش­های محیط زیستی از جمله عوامل کاهش­دهنده­ی تنوع زیستی یا مخل کیفیت آن است. از سوی دیگر کمبود شدید منابع غذایی که عمدتاً از پیامدهای تخریب زیستگاه، تغییرات آب و هوایی، شکار گونه­ی طعمه توسط گونه­ای مهاجم و یا انسان و … می­باشد، می­تواند بر روی جمعیت و در نتیجه تنوع در ترکیب گونه­ها تاثیرگذار باشد. در کنار مباحث مطرح شده تخریب محیط و توسعه­ی زیستگاه­های انسانی، اثرات کشاورزی ناپایدار نظیر استفاده از کود و سموم شیمیایی، آلودگی شدید منابع آبی، تجارت حیات­وحش گیاهی و جانوری و بهره­کشی از ذخایر حیات وحش، عوامل اکولوژیک تحت 4 دسته­ی کلی عوامل اقلیمی، عوامل خاکی، پستی و بلندی ها ( توپوگرافی) و عوامل زیستی و همچنین اثرات بارز گرمایش جهانی از موارد مهم و اثرگذار برکاهش تنوع زیستی و از دست رفتن سطح مطلوب تنوع می­باشند.

با بررسی اجمالی ارزش ها و اهمیت حفط تنوع زیستی و خطرات حذف یا کاهش سطح کمی و کیفی آن می­توان دریافت همه­ی عوامل حیاتی و ساختارهای ارزشمند زیستی تضمین­کننده بقای انسان و سایر موجودات زنده ، پویایی حیات و حفظ کارکردهای اکولوژیک محیط و گونه­ها در تمامی سطوح می­باشند واین پایداری ضامن حفظ تنوع زیستی خواهد بود. اما رویه­های نامطلوب مدیریتی وتوسعه­های ناهمگون و آسیب­رسان توانسته با گذر زمان ترکیب مطلوب تنوع زیستی را تحت تاثیر قرار دهد و آنچه امروزه می­بینیم در بسیاری ار مناطق، حداقل­های مطلوبیت زیستگاهی و تراکم و تنوع زیستی در تمامی سطوح آن می­باشد.

راهکارهای حفظ تنوع زیستی در کلام ساده ولی در عمل بسیار پیچیده و شاید مستلزم تغییرات ساختاری باشد. در این بین مواردی که در ادامه اشاره خواهد شد تا حد زیادی تضمین کننده بقای نسل گونه­ها خواهد بود.

باید بهره برداری­های جاه طلبانه و بی حد از محیط زیست کاهش یابد. قدرت بازیابی توان زیستی به عرصه های بکر و طبیعی برگردانده شود. ذخایر زیستی عظیم طبیعی که آخرین بازمانده­های بسیاری از گونه­های جانوری و گیاهی را در خود جای می­دهند، نه به عنوان منبعی برای مصرف بلکه به عنوان ذخیره­ای برای امتداد حیات بر زمین حفظ گردد. تغییر سبک زندگی و کاهش روند مصرف­گرایی و همچنین جلوگیری از هدررفت منابع غذایی و انرژی، روش دیگری از حفاظت از تنوع زیستی است که می­توان به عنوان یک وظیفه­ی عمومی فارغ از بحث­های کلان مدیریتی برای هر فرد متصور شد که آموزش این مقوله جایگاهی ویژه در بین نهادهای آموزشی متولی امر آموزش محیط زیست همچنین نهادهای مردمی دارد.

تنوع زیستی وضرورت آگاهی از چگونگی حفظ و جلوگیری از نابودی آن یک نیاز مدیریتی و حتی وظیفه­ی عمومی است. سالانه اگر چه روزی به پاسداشت آن شعاری طرح می­شود و نهاد­های محیط زیستی به بهانه­اش یاداوری و تلنگری بر ذهن خاموش جوامع بشری می نوازند، اما همچنان روند نابودی و از دست رفتن این نیاز حیاتی طبیعی قابل مقایسه با تلنگرهای کوتاه مدت و مناسبتی نیست. استمرار آموزش و آگاهی رسانی، تشدید ضوابط و اهرم­های نظارتی و حفاظتی و برخوردهای سختگیرانه­تر با متخلفین همچنین لزوم تجدید نظر در شیوه­ی مدیریت جهانی در راستای کاهش آلودگی و توقف تغییرات شدید کاربری اراضی راهگشا خواهد بود . دست برداشتن از توسعه­های ناپایدار و جانشینی بهره­برداری خردمندانه با بهره کشی جاه طلبانه می تواند ضامن حفظ حیات و همچنین تقویت و حفظ تنوع زیستی در تمامی سطوح باشد.

 

منابع:

  • اردکانی، م.ر. 1386، اکولوژی. انتشارات دانشگاه تهران
  • زرگران، م.ر و آرمیده، ش. 1394، شرحی بر تنوع زیستی و تعریف آن. فصلنامه نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی. سال سیزدهم. شماره 50
  • مصدق، ا. 1384، تنوع زیستی. انتشارات موج سبز

 

 

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه

روز تغییر رفتار

منتشر شده

در

توسط

آلودگی پلاستیک یک فاجعه جهانی و متاسفانه ساخته شده بشر است. زندگی عاری از پلاستیک، یکی از آروزهای دوستداران محیط‌زیست است و در سال‌های اخیر، افراد زیادی از آن استقبال کرده‌اند.

خرید هوشمندانه می‌تواند در طولانی‌مدت، بسته‌بندی‌های پلاستیکی را کاهش دهد.روزانه کیسه‌های پلاستیکی بسیار نازک، در خرده‌فروشی‌ها مورداستفاده قرار می‌گیرند اما بعد از خرید و استفاده از محصول خریداری‌شده معمولا آنها رها می‌شوند، اما تاکنون فکر کرده‌اید، سرانجام این کیسه‌های پلاستیکی چه می‌شود؟

لباس‌های با الیاف مصنوعی، منبع اصلی آلودگی پلاستیکی هستند که ذرات ریزی به شکل فیبرهای ریز در هنگام شستشو آزاد می‌کنند. این میکرو پلاستیک‌ها به آبراه‌ها، منابع غذایی و آب آشامیدنی راه پیدا می‌کنند. خرید الیاف طبیعی در هرزمانی برای جلوگیری از انواع آلودگی بسیار مهم است. کودکان خود را به استفاده از گزینه‌های جایگزین پلاستیک ترغیب کنید..

کیسه‌های پلاستیکی برای تولید ارزان هستند، اما حذف آنها از محیط زیست بسیار گران قیمت است.

ایران در میان ۱۰ کشور پر مصرف مواد پلاستیکی و نایلونی قرار دارد.طبق آمار، روزانه بیش از سه هزار تن و سالانه حدود یک میلیون تن در کشور پلاستیک مصرف می‌شود.

بیش از ۹۹ درصد از پلاستیک‌ها از مواد شیمیایی حاصل از نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ تولید می‌شوند که موادی آلوده و غیرقابل بازیافت هستند، اگر این روند ادامه یابد تا سال ۲۰۵۰ صنعت پلاستیک می‌تواند ۲۰ درصد از تمام مصرف نفت جهان را به خود اختصاص دهد.

ته سیگار، به‌عنوان رایج‌ترین نوع ضایعات پلاستیکی است که اخیرا در محیط زیست بسیار یافت می‌شود. بطری‌های نوشیدنی، سر بطری، بسته‌بندی مواد غذایی، کیسه‌های پلاستیکی، نی و موارد دیگری از این نوع هستند.

روز بدون پلاستیک برای افزایش آگاهی درباره خطرات و مضرات مرتبط با زباله های پلاستیکی است که بر زندگی دریایی، حیات حیوانات و طبیعت تاثیر دارد.صخره هایی مملو از زباله های پلاستیکی در اقیانوس ها ایجاد شده است.

بیشتر مواد پلاستیکی به‌طور کامل از بین نمی‌روند، تنها کوچک و کوچک‌تر می‌شوند. بسیاری از این ذرات پلاستیکی ریز را حیوانات یا ماهی‌ها اشتباهی به‌عنوان غذا می‌بلعند و می‌تواند وارد سفره غذایی انسان شود. همچنین در اکثر آب‌های جهان هم این مواد پلاستیکی یافت می‌شود.

بحران بیماری کروناویروس جدید نیز زباله‌های پلاستیکی بیشتری تولید کرده و موجب نگرانی برای دوستداران محیط زیست شده است.

بیایید همه با هم به مدت 31 روز تمرین کنیم تا پلاستیک کمتری استفاده کنیم .شاید 31 روز تمرین و تلاش بتواند یک تغییر رفتار در ما ایجاد کند تا زندگی سالمتری داشته باشیم.

 

ادامه مطلب

دیدگاه

روز جهانی محیط زیست

منتشر شده

در

توسط

مهم‌ترین نکته در مورد محیط زیست این است که تمام اجزای آن به هم متصل هستند.اگر یکی از بخش‌های محیط زیست از بین برود، فعالیت سایر بخش‌ها هم متوقف خواهد شد. به عنوان مثال اگر درختان و گیاهان در محیط زیست نباشند، دیگر اکسیژنی تولید نمی‌شود و حیات زمین به راحتی پایان می‌یابد. هیچ بخشی از محیط زیست قابل حذف شدن نیست و تمام موجودات و ذرات در طبیعت برای هدفی خاص آفریده شده‌اند. محیط زیست از زمان پیدایش زمین وجود داشته و سال‌ها از نسلی به نسل دیگر منتقل شده‌است. ما هم وظیفه داریم تا از محیط زیست جهانی به خوبی مراقبت کنیم و آن را برای سال‌ها و نسل‌های آینده به ارث بگذاریم.
روز 5 ژوئن 1972 سازمان ملل برای اولین بار کنفرانسی را با موضوع انسان و محیط زیست در شهر استکهلم سوئد برگزار کرد. همزمان با این کنفرانس، مجمع عمومی سازمان ملل هم قطعنامه‌ای را تصویب کرد که منجر به تشکیل برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) شد.در این نشست که به کنوانسیون استکهلم معروف است، حق برخورداری از محیط زیست هم‌رده با حقوق بشر قرار گرفت. همچنین حق بهره‌مندی از محیط زیست سالم، به‌عنوان یکی از حقوق اصلی تمام مردم جهان شاخته شد.
مراسم روز محیط زیست سال 2019 به میزبانی چین و با موضوع آلودگی هوا برگزار شد. روز جهانی محیط زیست 2020 به میزبانی کشور کلمبیا و با مشارکت آلمان برگزار می‌شود. شعار امسال “تنوع زیستی؛ فراخوان اقدام به مقابله با انقراض فزاینده گونه‌ها و تخریب طبیعت” است. یک میلیون گونه گیاهی و جانوری به دلیل فعالیت‌های انسانی در معرض خطر انقراض قرار دارند. انقراض هر گونه می‌تواند صدمه‌ای جدی و جبران ناپذیر به محیط زیست وارد کند. در مراسم روز محیط زیست امسال قرار است در خصوص چگونگی تحول سیستم‌های اقتصادی و تاثیری که بر محیط زیست دارند بحث شود. کلمبیا یکی از بهترین تنوع گونه‌ای را در بین کشورهای جهان دارد. این کشور 3500 نوع ارکیده و 19 درصد از گونه‌های پرنده را در خود جای داده‌است. به همین دلیل دولت کلمبیا حفاظت از تنوع زیستی را اولویت ملی خود اعلام کرده‌است.
روز جهانی محیط زیست و ویروس کرونا:
روز جهانی محیط زیست 2020 با توجه به شیوع ویروس کرونا متفاوت‌تر از سال‌های گذشته خواهد بود. همه‌گیری کووید-19 به همه ما یادآوری می‌کند که سلامت انسان به سلامتی سیاره گره خورده‌است. همه ما می‌دانیم که ویروس کرونا منشا حیوانی دارد، پس لازم است هرچه سریع‌تر رفتارمان را در خصوص زیست بوم‌های وحشی تغییر دهیم تا در آینده دوباره شاهد شیوع چنین بیماری‌هایی در دنیا نباشیم.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد هشدار داد که همه‌گیری ویروس کرونا نبایست به عنوان یک «پوشش نقره‌ای» برای تغییرات و آب و هوایی تلقی شود؛ به عبارت دیگر سازمان ملل تاکید دارد که نباید آنطور که تصور می‌شود نسبت به تاثیر مثبت محدودیت‌های ناشی از همه‌گیری ویروس بر جو زمین خوشبین‌ بود.
اینگر اندرسن، مدیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد روز جمعه در گفتگو با یورونیوز تصریح کرد که برای مبارزه با وضعیت اضطراری موجود ناشی از تغییرات شدید آب و هوایی باید اقدامات بیشتری انجام داد و قرنطینه قطعا راه حل این کار نیست.
به گفته این مسئول سازمان ملل متحد نبایست برای محصور کردن انسان‌ها،‌ بستن مدارس و فروپاشی اقتصاد‌ها جشن گرفت.
خانم اندرسن می‌گوید: “اگر هدف رسیدن به توسعه پایدار است این روش به واقع راه حل مناسبی نیست.”
وی در بخشی دیگر از گفتگوی خود با یورونیوز تاکید می‌کند: “راه حل به وضوح روشن است باید به سمت سبز شدن تغییر کنیم و سیاست‌های زیست محیطی پاک‌ و سبز‌تر از جمله استفاده از انرژی سبز را در دستور کار قرار دهیم.”
مدیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل در ادامه تصریح می‌کند: «با برنامه‌های تشویقی و بسته‌های محرکی که دولت‌ها در حال حاضر ارائه می‌کنند، فرصتی شگفت انگیز پیش رو است تا به جایی که قبلا بودیم باز نگردیم. باید از کمک‌ها و صندوق‌های مالی حمایتی در جهت تشویق مشاغل و فرصت‌های شغلی سبز، بازسازی و مقاوم‌سازی ساختمان‌ها،‌ گسترش پیست‌های دوچرخه در شهرها،‌ روی آوردن به انر‌ژی‌های تجدید پذیر و همانطور که پاکستان انجام داده، کاشت گسترده درخت استفاده کنیم.
روز جهانی محیط زیست زمانی برای تفکر در مورد شرایط زیست محیطی زمین و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت آن است.
گاهی وقت ها با انجام ندادن یکسری فعالیت ها می توانیم به محیط زیست کمک کنیم.به خاطر اینکه مدت زمان زیادی است که به دنبال راهکارهایی هستیم تا انجام دهیم وحال محیط زیست را خوش کنیم.ولی باز دریاها را بیشتر آلوده کرده ایم.هوا هم بیشتر آلوده شده است.در واقع زمین و زمان آلوده تر شده است.به دنبال آن حال خودمان را خراب کردیم و در پی این هستیم که هر چه زودتر زمین را از ساکنانش خالی کنیم تا زمین اجازه نفس کشیدن دوباره پیدا کند.
حال زمین و زمان و خود ما خیلی وخیم است!اگر به سوی سبز بودن و زندگی سبز پیش نرویم ، به زودی زمین خالی از انسان ها می شود!!!

ادامه مطلب

دیدگاه

اعلام جرم تشکلهای محیط زیست و منابع طبیعی کشور علیه مسببین و مقصرین آتش‌سوزیها و وارد آوردن خسارات هزاران میلیاردی به کشور

منتشر شده

در

توسط

کشور در آشوب آتش جنگلهای بی‌نظیر زاگرس در ۶ استان، میسوزد و نمایشگر توسعه، از دروغها و خیانتهای بزرگی پرده بر می‌دارد.
تقصیرها، تخلف‌ها، خیانت‌ها و سوءاستفاده‌ها کاملا آشکارند. مدیران دارای تقصیر، در هر سطحی، قطعا باید مورد بازخواست و تعزیر قرار گیرند.
پس از ایجاد ضرری چند ده هزار میلیارد تومانی به کشور، سازمان برنامه و بودجه، ۱۵ میلیارد از تعهدات معوق چندین ساله را آزاد کرد..
اگر اصل ۵۰ قانون اساسی، سیاستهای کلی نظام در حوزه محیط زیست، مفاد مقررات مرتبط در قوانین برنامه‌های پنج‌ساله و سایر قوانین، به درستی اجرا می‌شد، امروز هم در حوزه آموزش جوامع محلی و عموم مردم و همچنین تجهیز ناوگان اطفاء حریق، دچار چنین بحرانی نبودیم..
امیدواریم نمایندگان تازه نفس مجلس هم با تکیه و تمرکز بر وظایف نظارتی خود، از ایجاد چنین خسارتهای هنگفتی که میتوان آن را غارت و تهاجم به آینده کشور نامید، جلوگیری کنند..

#حریق #زاگرس #اطفاءحریق #سازمان برنامه و بودجه #محیط زیست #منابع طبیعی

@IranENGOs

ادامه مطلب

اخبار جمعیت

تمامی حقوق مادی و معنوی سایت نزد پیک زمین محفوظ است | شخصی سازی شده توسط گروه پیام ایران