با ما همراه باشید

دیدگاه

روز جهانی سپر بلایای طبیعی

منتشر شده

در

دوم فوریه برابر با ۱۳ بهمن‌ماه، روز جهانی تالاب‌ها نام‌گذاری شده‌ است. در چنین روزی در سال ۱۹۷۱ میلادی، برابر با ۱۳۴۹ خورشیدی، در شهر رامسر ایران، معاهده‌ای جهانی برای نگاهبانی از تالاب‌ها به تصویب رسید که به «کنوانسیون رامسر» مشهور شد.
کنوانســیون رامسر طی ســالیان متمادی از فعالیت خود توانسته است ضمــن جلب نظر افکار عمومی، جهانیان را از تأثیر و اهمیت قابل توجه این جلوه‌های بدیع در زندگی انســان و بقای موجودات زنده آگاه سازد و رغبت کشــورهای جهــان را در همکاری با این نهاد گســترش دهد. به گونه‌ای که اگر در سال 1349 فقط تعداد محدودی از کشورهای جهان (حدود 18 کشــور) عضو این کنوانسیون بودند، اکنون بیش از ۱۷۰ کشور عضو کنوانسیون هستند.
13بهمن ماه ، بهانه و زمان درخوری است برای آگاهی‌بخشی درباره‌ی تالاب‌ها و ارزش زیست‌بومی کم‌مانند آن‌ها. این پهنه‌های آبی، که خوشبختانه در کشور ما پُرشمارند، بی‌گمان جایگزینی ندارند. پس باید نگهبانی و توجه ویژه به تالاب‌ها، کاری همگانی و ملی شناخته شود.
شناخت تالاب و آگاهی از ارزش‌ها و کاربردهای زیست‌بومی آن پیش‌شرط نگاهبانی از این گستره‌های آبی است. روز جهانی تالاب زمان مناسبی است برای بازنگری در پاسداری از سرمایه‌های بی‌بازگشت زیست‌بومی و نگاهداری و سپردن آن به آیندگان است.
تالاب ها معمولا زمانی شکل می گیرند که پهنه آب در سطح زمین یا در نزدیکی سطح وجود داشته باشد. به عبارت دیگر آب کم عمقی پهنه ای از زمین را پوشانده باشد. تعاریف و تعابیر مختلفی از اصطلاح تالاب در جهان رایج شده است. متداولترین تعریف از تالاب تعریفی است که کنوانسیون جهانی حفاظت از تالابها (کنوانسیون رامسر) به شرح زیر عنوان نموده است:
مناطقی پوشیده از مرداب، باتلاق، لجن زار یا آبگیرهای طبیعی و مصنوعی اعم از دائمی یا موقت که در آن آب های شور یا شیرین به صورت راکد یا جاری یافت می شود، از جمله شامل آبگیرهای دریایی که عمق آنها در پائین ترین حد جزر از شش متر تجاوز نکند.
شعار امسال روز جهانی تالاب ها، “اهمیت تالاب ها در گوناگونی زیستی “است.تالاب‌ها سرمایه‌های گرانبهای زیست‌بومی ایران به‌شمار می‌روند. افزون‌برارزش زیست‌بومی، اقتصادی و گردشگری آن‌ها، این پهنه‌ها را باید جاهایی برای پژوهش‌های بنیادی گیاه‌شناسی و جانورشناسی دانست. اما این سرمایه‌های ملی با خطرها و تهدیدهایی روبه‌رو هستند.
امروزه خطر نابودی تالاب‌ها همانند بحــران تخریب لایه ازون، نابودی جنگل‌ها و انقراض بســیاری از گونه‌های جانوری و گیاهی به یکی دیگر از بحران‌های زیست محیطی جهان تبدیل شده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که از میان رفتن تالاب‌ها، افزون‌بر زیان‌های جبران‌ناپذیر زیست‌بومی، آن‌ها را تبدیل به کانون‌های پرخطری از گرد و غبار و ریزگردها خواهد ساخت.
4تهدید و مشکل عمده تالاب‌های ما را تهدید می‌کند.اولین موضوع تامین حق‌آبه تالاب‌هاست ، کمبود آب و خشک شدن تالاب‌ها اولین تهدید جدی مجموعه تالاب‌های کشور است. موضوع دوم آلودگی‌هایی است که وارد تالاب‌ها می‌شود که شامل فاضلاب شهری و روستایی، زهاب کشاورزی یا پساب‌های صنعتی است. موضوع سوم تصرفات و تغییر کاربری غیرمجاز تالاب‌ها است که از تهدیدات تالاب‌ها محسوب می‌شود و بیشتر در تالاب‌های شمال کشور با آن رو به رو هستیم. گونه‌های غیربومی مضر یا مهاجم مثل تیلاپیا در جنوب و سنبل آبی در شمال مشکل بعدی تالابها است.
با آن که کارهای بنیادینی برای نجات‌بخشی تالاب‌ها انجام گرفته است اما باز زنده‌سازی (احیا) تالاب‌ها نیاز به کوشش‌های افزون‌تر و مدیریت بهینه‌تری دارد.
سندی تحت عنوان،سند پنج ساله ۲۰۲۵-۲۰۲۰ طرح حفاظت از تالاب‌های ایران قرار است تدوین شود.
این سند قبلا در سال 2003 یا 2005 تهیه شده بود که تقریبا 15 سال از آن می‌گذشت و نیاز به بازنگری داشت. در سند جدید نقاط ضعفی که در طرح قبل وجود داشت ،بررسی و برطرف خواهد شد.
به عبارت دیگر،سند پنج‌ساله قبلا وجود داشته است اما نباید فراموش کرد که به‌طور کلی احیای تالاب‌ها یک برنامه فرابخشی است و دستگاه‌های متعددی در این زمینه نقش دارند و چنانچه به وظایف خود عمل نکنند سازمان حفاظت محیط زیست هم نمی‌تواند در زمینه احیای تالاب‌ها موفق عمل کند.
از آنجا که موضوع مشارکت مردمی همواره در حفظ تالاب‌های کشور از اهمیت زیادی برخوردار است ،سعی شده در سند جدید به این موضوع به طور جدی پرداخته شود و نحوه مشارکت مردمی در تدوین آن لحاظ شود.
اساسا وظیفه ما این است که با طبیعت آشتی کنیم ؛ این غفلتی است که کشورهای صنعتی با آن مواجهند.

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه

روز هوای پاک

منتشر شده

در

توسط

به طور كلي در دنيا به منظور جلب توجه مردم به موضوعات مربوط به حفظ محيط زيست و تامين زندگي سالم در راستاي نيل به اهداف توسعه پايدار، روزهاي نمادين خاصي مرتبط با حفظ محيط زيست تعيين مي گردد كه از جمله آنها روز جهاني محيط زيست، روز زمين پاك، روز هواي پاك و غيره مي باشد. روز هواي پاك در دنيا تحت عناوين مختلف از جمله روز بدون خودرو، روز بدون دود و … در كشورهاي مختلف نامگذاري شده و اقدامات خاصي در اين روز جهت تنوير افكار عمومي صورت گرفته است.روز 29 دی روز ملی هوای پاک در ایران است که از سال 1374انتخاب شده است.
علت تعیین چنین روزی جلب توجه مردم و مشارکت آنها در تامین هوای سالم و زندگی سالم می باشد.
آلودگی هوا زمانی اتفاق می افتد که ذرات معلق و مواد مضر وارد اتمسفر زمین شود و هوایی نامناسب برای موجودات زنده را به وجود آورد. پدیده آلودگی هوا در مناطق شهری، یکی از ره آوردهای انقلاب صنعتی است که از سیصد سال قبل شروع و با توسعه صنعتی و زیاد شدن شهرها بر میزان و شدت آن روز به روز افزوده می شود. تکیه اساسی بر منابع انرژی فسیلی از قبیل زغال، نفت، گاز و در نهایت آزاد شدن مواد ناشی از احتراق این مواد، فرآورده های مضر و زیان بخشی را به همراه می آورد که حیات موجودات زنده به ویژه انسانها را تهدید می نماید.
از نخستین دهه های قرن بیستم، به دنبال مشاهده ارتباط میان آلودگی هوا و تخریب محیط زیست، بسیاری از کشورهای صنعتی پیشرفته، تحقیقات و برنامه های علمی برای کنترل آلاینده های بسیار مضر را آغاز نموده اند، اما متاسفانه در اکثر قریب به اتفاق کشورهای در حال رشد این مسئله آن طور که باید مورد توجه قرار نگرفته و وضعیت آلودگی هوا در شهرهای بزرگ رو به وخامت گذاشته است در واقع آلودگی هوا یعنی توقف زندگی.
انسان بدون غذا یا آب می تواند روزها زندگی کند ،اما بدون هوا تنها چند دقیقه می تواند زنده بماند. از این رو هوای سالم ماده ای حیاتی برای تداوم زندگی می باشد.
مهمترین دلایل آلودگی هوا:
افزایش جمعیت و شهرنشینی – ترافیک – توسعه اقتصادی – افزایش مصرف انرژی است.
قربانیان آلودگی هوا، گیاهان- جانوران و انسانها هستند.
می دانیم که آلودگی هوا بر سلامتی انسان اثراتی از قبیل انواع بیماریهای تنفسی و سکته های قلبی و آسم و مرگ و میر به همراه دارد. این روزها بعضی از شهرهای ایران از قبیل تهران – مشهد – اهواز – تبریز و … روزهایی با آلودگی هوای بالا را داشتند به طوریکه مدارس تعطیل شد. بی شک این رفتارهای فردی و اجتماعی ماست که نگهبان زندگی ماست.

در برخی شهرها حدود 250 روز هوای آلوده در یک سال داشته ایم. پس باید کاری کرد.
کارهایی که به داشتن هوای سالم کمک می کند:
1- استفاده از وسایل نقلیه عمومی
2- پیاده روی و استفاده از دوچرخه
3- حفظ و توسعه فضاهای سبز شهری
4- احیا جنگلها
5- سرپوشیده کردن فاضلابها
6- دفع صحیح زباله
7- صرفه جویی در مصرف انرژی
8- کاشت گل و گیاه

به راستی ما به عنوان یک انسان که به خود و دیگران احترام می گذاریم،چه نقش و یا نقش هایی در کاهش آلودگی هوا داریم؟
شاید فردا هوایی برای نفس کشیدن و زمینی برای زیستن نباشد….
امروز را جدی بگیریم.

ادامه مطلب

دیدگاه

روز جهانی داوطلب

منتشر شده

در

توسط

14 آذرماه، روز جهانی داوطلب، از سوی سازمان ملل متحد با هدف توسعه اجتماعی- اقتصادی جوامع نامگذاری شده است.
سازمان ملل متحد هر ساله در تاریخ پنجم دسامبر مراسم و برنامه‌هایی را به مناسبت این روز بر پا می‌دارد.
این روز در پی تصویب قطعنامه‌ای در سال ۱۹۸۵ میلادی، تعیین شد و از آن پس هر ساله سازمان ملل متحد، دولت‌ها و سازمان‌های جامعه مدنی با همکاری داوطلبان در سراسر جهان این روز را گرامی می‌دارند.
فعالیت ها و رویدادهای مربوط به این روز که به ارتقای تأثیر داوطلبان و اهداف توسعه هزاره سازمان ملل متحد از طریق داوطلب شدن کمک می کنند به شرح زیر است:
کمک به ریشه‌کن کردن فقر
دستیابی به آموزش ابتدایی همگانی
ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان
کاهش مرگ و میر کودکان و بهبود سلامت مادران
کاهش انتشار اچ آی وی، مالاریا و سایر بیماری‌های مهم
کمک به پایداری زیست محیطی.
انسان به ذات پاک است و میل به کمک به دیگران دارد. داوطلبان در سراسر دنیا با اهداف و دلایل متعددی در کارهای داوطلبی شرکت می‌کنند.

نیاز به مشارکت اجتماعی و کنشگری داوطلبانه در سطوح و زمینه‌های گوناگون بیش از هر زمان دیگری در ایران امروز ملموس است و این مهم جز با مشارکت بالای سازمان‌های غیردولتی، داوطلبان و نیز گسترش و افزایش شمار ایشان در جامعه محقق نخواهد شد.
طبق آمار سازمان ملل، حدود یک میلیارد نفر در جهان داوطلب هستند و در ماه ساعاتی از وقت خود را صرف فعالیت‌های داوطلبانه و عام المنفعه می‌کنند. آنچه سبب می شود عده‌ای به غیر از زندگی شخصی خود، دغدغه جمعی نیز داشته باشند، ریشه در ارزش‌ها و عقایدی چون برابری، آزادی و عدالت دارد.
آن‌ها احساس می‌کنند که توانسته‌اند با مشارکت و همکاری تغییری هر چند کوچک به سمت زندگی بهتر و روشن ایجاد کنند و همین امر حس اعتماد به نفس و رضایت مندی را در آنان ایجاد می‌کند و مهارت های مدنی را در فرد تقویت می‌کند.
حضور در کارهای داوطلبانه دارای مزیت‌هایی برای جامعه نیز می باشد از جمله آنکه شرکت در تشکل‌های مردمی سبب تقویت روحیه همبستگی و اعتماد متقابل در جامعه می‌شود و به روابط رسمی و غیررسمی در جامعه رنگ و بوی تازه می‌بخشد و در نتیجه مردم نسبت به جامعه خود حس تعلق خاطر پیدا می‌کنند.
جوامعی با چنین ویژگی‌هایی خود به صورت پویا مسیر پیشرفت و آبادانی را در پیش می‌گیرند و در نهایت در کنار هم به آرمان‌های مشترک خود جامه عمل می‌پوشانند.
رابطه مستقیمی میان میزان مشارکت‌های مردمی و تعداد داوطلبان با سطح رفاه آن جامعه وجود دارد.
بدین معنا که هرچه جامعه‌ای داوطلبان بیش‌تری داشته باشد، رفاه نیز بیش‌تر خواهد شد و کیفیت زندگی بهبود خواهد داشت. بنابراین نباید از تاثیر کار داوطلبی غافل شد و علم به این نکته ضروری است که هر کدام از ما به عنوان یک عضو از این جامعه می‌توانیم تاثیری هرچند کوچک در بهبود کیفیت زندگی خود و دیگران داشته باشیم.
فعالیت داوطلبانه در تمامی فرهنگ‌ها، زبان‌ها و ادیان یافت می‌شود. سالانه صدها میلیون از انسان‌های داوطلب، زمان و مهارت‌های خود را برای ساختن جهانی بهتر صرف می‌کنند. هنگامی که آن‌ها برای انجام کاری داوطلبانه اعلام آمادگی می‌کنند، در واقع به بهبود زندگی دیگران یاری می‌رسانند و در کنار این، بیش از هر انسان دیگری احساس تعلق به جوامع خود را خواهند داشت
روز جهانی داوطلب فرصتی است برای تمامی داوطلبان و سازمان‌های بهره‌مند از حضور این افراد تا در کنار یکدیگر تلاش‌ها و فعالیت‌های بشردوستانه خود را گرامی بدارند، ارزش‌های فعالیت داوطلبانه را با دیگران به اشتراک بگذارند و کار داوطلبانه را در میان افراد جامعه، سازمان‌های مردم‌نهاد، سازمان‌های دولتی و بخش خصوصی ترویج کنند.
این روز بهترین فرصت برای قدردانی از عزیزانی است که در طول یک سال گذشته بدون هیچ چشم¬داشتی زمان و تجربه خویش را در راه رسیدن به اهداف جمعیت صرف کرده و ما را برای داشتن ایرانی سبز یاری رساندند. امید آن داریم با یاری و حضور فعال شما عزیزان شاهد رشد و ارتقا هر چه بیشتر اهداف جمعیت باشیم.

ادامه مطلب

دیدگاه

روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه

منتشر شده

در

توسط

از سال 1380، کمیسیون ملی یونسکو نوزدهم آبان هر‌سال را روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه نامگذاری کرد تا فرصتی شود برای تبادل‌نظر صاحبان فکر و اندیشه در حوزه ترویج، توسعه و عمومی کردن علمی که در خدمت صلح و توسعه پایدار قرار داشته باشد.
هدف از گرامیداشت این روز این است که به همه ملت‌ها یادآوری شود علم باید الزاما در مسیر صلح و توسعه گام بردارد تا بتواند برای همه جوامع سودمند باشد.
در حقیقت هدف این است که در چنین روزی به مردم یادآوری شود افزایش آگاهی‌های عمومی درباره اهمیت علم و دانش می‌تواند پلی بین علم و جامعه باشد و آنها را بیش از پیش به هم نزدیک کند.
علم باید در مسیر صلح و توسعه و با هدف کاهش دردی از آلام بشری حرکت کند.
در خبرهایی که مربوط به سالهای اخیر می باشد، سعیدآبادی- دبیركل كميسيون ملي يونسكو – ايران می گوید : روز جهانی علم برای ما آغازی است که به یاد آوریم تا به امروز چگونه عمل کرده‌ایم، چگونه پژوهش کرده‌ایم، چگونه رفتار کرده‌ایم و چگونه سیاستگذاری کرده‌ایم و هر کس در این حوزه مسئولیتی را به‌عهده دارد و باید برای عمل کردن به این مسئولیت کاری انجام دهد.
استفاده از علم براي توسعه پايدار بسيار مهم است اما تنها رشد اقتصادي ملاك نيست،بلكه علاوه بر رشد و توسعه اقتصادي بايد به محيط زيست به عنوان مولفه دوم و محيط اجتماعي به عنوان مولفه سوم بنگريم.
وي تاكيد كرد: توسعه پايدار زماني رقم مي خورد كه علم در خدمت آن باشد و علم قرين با اخلاق و خرد است كه انسان را به سرانجام مي رساند.
علم و دانش همراه با عشق و محبت انسان است كه مي تواند علمي نافذ باشد و علم و دانش بايد ارتباط وسيعي با توسعه بومي كشور داشته باشد.ما به شدت نيازمند عمومي كردن علم هستيم زيرا هرقدر ترويج علم در لايه هاي مختلف جامعه ما ريشه داشته باشد، تقاضا براي علمي كه بتواند مشكلي را از جامعه حل كند، افزايش مي يابد و فضاي كاري بيشتري براي دانشمندان و محققان ايجاد مي شود.
در بسیاری از کشورها پنجره فرهنگ، هنر و اخلاق بسته شده و پنجره سیاست آنها پنجره‌ای است که در این حوزه به روی ملت‌ها گشوده و مشکلات و نگرانی‌هایی ایجاد شده است.
(Open science, Leaving no-one behind) شعار روز جهانی علم برای سال2019 “علم باز برای همه” است.
علم باز، موضوعی نیست که فقط به جامعه پژوهشی مرتبط باشد، بلکه مقصود از آن، دستیابی گسترده به علم و داده‌های علمی برای کل جامعه است.
به رغم پیشرفت‌های علمی سال‌های اخیر، هنوز هم شاهد اختلافاتی در حوزه‌های متفاوت علم و فناوری و کشورهای گوناگون هستیم. برای برطرف شدن این اختلافات و از بین رفتن شکاف‌های موجود در این زمینه، علم باز می‌تواند گام مهمی در جهت مناسب باشد.
ارتباطات باز در مورد داده‌های علمی، نتایج، فرضیه‌ها و نظرات، در قلب فرآیندهای علمی قرار دارند. علم باز در این مفهوم، یک حرکت رو به رشد برای در دسترس قرار دادن پژوهش‌ها و داده‌های علمی در دسترس همگان است.
علم باز این قابلیت را دارد تا همکاری‌ها و اکتشافات علمی را افزایش دهد و به سازگاری فناوری‌ها سهولت بخشد. علم باز می‌تواند ابزاری برای در دسترس قرار گرفتن علم باشد، فرآیندهای علمی را پوشش دهد و پیامدهای علم را نیز بیشتر در دسترس همه مردم قرار دهد.
علم باز برای در دسترس قرار دادن پژوهش‌ها و داده‌های علمی، پژوهش‌های گوناگون علمی را شامل می‌شود و یک نرم‌افزار منبع باز را در اختیار مراجعان قرار می‌دهد. کتابخانه‌ها و مخازن حاوی مطالب علمی، کلیدی برای رسیدن به علم باز به شمار می‌روند و می‌توانند نقش فعالی در ذخیره، انتشار و در دسترس قرار گرفتن مفاد علمی داشته باشند.
جشنواره روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، مناسبتی است تا ذهن‌های فعال در حوزه علم گرد یکدیگر بیایند و مفاهیمی را به صورت زنده و دیجیتال ارائه دهند که امکان دخالت مخاطبان گوناگون را در اکتشافات علمی گسترده فراهم می‌کنند. کارهای این جشنواره، با کمک مناظره‌ها، بحث‌ها، اکتشافات و تجربیات گوناگونی صورت می‌گیرند که در اختیار مخاطبان گوناگون قرار می‌گیرند.
ایده ورای برگزاری روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، این است که همه کشورها بتوانند به پردازش و ذخیره اطلاعات علمی دسترسی داشته باشند تا علاوه بر تقویت نسل جدید پژوهشگران و دانش‌آموزان، امکان ذخیره اطلاعات مفید برای نسل‌های بعد نیز فراهم شود.
آیین های بزرگداشت هفته ترویج علم امسال با رویکرد شناخت ایران زمین (آب و هوا و فرهنگ) از یکشنبه ۱۹ آبان ماه تا پنج شنبه ۲۳ آبان ماه برگزار می شود.
به گزارش دیده بان علم ایران، هفته ترویج علم با هدف اشاعه تفکر علمی در جامعه، هماهنگی میان نهادهای مروج علم، آموزش مروجان علم و مرور دستاوردها و تجربیات ترویجی و کاربردی ارزنده افراد حقیقی و حقوقی فعال در این حوزه برگزار می شود.
شناخت ایران زمین با این هدف به عنوان محور برنامه های هفته ترویج علم امسال انتخاب شده که امکان پیوند ترویج علم با دانش عمومی، بسترسازی زمینه‌های ترویجی برای شناخت ظرفیت‌های اقلیمی و فرهنگی کشور و جلب توجه عموم مردم به شناخت علمی محیط پیرامون خود و ترویج روش‌های علمی فراهم شود.
انجمن ترویج علم ایران، برنامه‌های هفته ترویج علم در سال ۱۳۹۸ را به شرح ذیل اعلام کرده است:
روزاول: بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه با محوریت “علم برای همه”، یکشنبه ۱۹ آبان ماه ۱۳۹۸
روز دوم: ترویج علم با رویکرد شناخت سرزمین ایران در حوزه اقلیم، دوشنبه ۲۰ آبان ماه ۱۳۹۸
روز سوم: ترویج علم با رویکرد شناخت سرزمین ایران در حوزه فرهنگ، سه شنبه ۲۱ آبان ماه ۱۳۹۸
روز چهارم: نقش رسانه در ترویج علم با رویکرد شناخت ایران زمین، چهارشنبه ۲۲ آبان ماه ۱۳۹۸
روز پنجم: بیستمین دوره جایزه ترویج علم، پنجشنبه ۲۳ آبان ماه ۱۳۹۸

ادامه مطلب

اخبار جمعیت